Mediacje

"Mediacja to sztuka słuchania, zrozumienia i budowania mostów tam, gdzie wydawało się, że istnieją tylko przepaście."

Mediacje

Czym jest mediacja?

Mediacja jest procesem alternatywnego rozwiązywania konfliktów, w którym neutralna strona, zwana mediatorem, wspomaga strony konfliktu w znalezieniu porozumienia. Głównym celem mediacji jest osiągnięcie win-win, czyli satysfakcjonującego rozwiązania dla wszystkich stron.  Jest ona prostym, choć zaskakująco skutecznym procesem, jeśli strony wykażą zaangażowanie. Dyskusje prowadzone są w atmosferze prywatności, poufności i nie mają cech sformalizowanej, sztywnej procedury.

W mediacji sądowej sąd wyznacza mediatora z listy stałych mediatorów sądowych. Mediator sam kontaktuje się ze stronami, zapraszając je na spotkanie. Mediacja sądowa charakteryzuje się tym, że ma ustawowo ustalony termin realizacji oraz określone koszty postępowania mediacyjnego. Koszty mediacji sądowej określają odpowiednie przepisy.

W przypadku mediacji pozasądowej mediatora wybierają strony, zgłaszając się do niego razem lub jedna ze stron zgłasza się do mediatora i prosi o kontakt w swoim imieniu z drugą stroną. Mediator kontaktuje się z drugą stroną konfliktu i przekazuje propozycję rozpoczęcia mediacji. Strony ustalają termin spotkania, a mediator proponuje neutralne dla wszystkich miejsce przeprowadzenia mediacji. Koszty mediacji pozasądowej określa umowa mediatora ze stronami.

Dobrowolność oznacza, że:

  • strony konfliktu nie są zmuszane do osiągnięcia porozumienia,
  • z własnej woli zgadzają się na udział w spotkaniu,
  • mogą wycofać się na każdym etapie postępowania mediacyjnego,
  • mediator nie może wywierać żadnej presji, aby nakłonić strony do udziału w mediacji.

Bezstronność wiąże się z:

  • postawą mediatora, który nie faworyzuje żadnej ze stron,
  • jest obiektywny,
  • osoby biorące udział w spotkaniu mediacyjnym mają równe prawa i są jednakowo traktowane,
  • mediator nie staje po żadnej stronie,
  • odnosi się do stron z szacunkiem.

Neutralność przejawia się tym, że:

  • stronom nie sugeruje się konkretnego rozwiązania,
  • mediator ma pomóc w samodzielnym podjęciu decyzji przez strony konfliktu,
  • przyjęte przez strony postanowienia mediator stara się urealnić i ukonkretnić.

Poufność oznacza, że:

  • wszystkie sprawy i informacje przekazane na spotkaniu są objęte tajemnicą,
  • mediator nie ujawnia nikomu tego, o czym się dowiedział,
  • mediator nie może zostać przesłuchany, co do tych faktów w charakterze świadka,
  • zasada ta ma na celu zagwarantowanie poczucia bezpieczeństwa uczestnikom mediacji.

Mediacja opiera się na profesjonalizmie, co oznacza, że:

  • mediator jest osobą w pełni przeszkoloną i kompetentną do pełnienia swojej roli,
  • dokłada wszelkich starań, aby strony okazywały sobie wzajemny szacunek,
  • postępowanie mediacyjne jest uporządkowane i składa się z konkretnych etapów, nad których realizacją czuwa mediator.

Mediacja charakteryzuje się szybkością:

  • trwa krócej niż postępowanie sądowe,
  • konflikt może zostać rozwiązany już na pierwszym posiedzeniu mediacyjnym,
  • zapobiega pojawianiu się niepotrzebnego stresu, który mógłby być związany z wielokrotnym stawiennictwem przed sądem i wieloletnim procesem.

Mediacja ma wiele zalet:

  • jest dobrowolna i oparta na zasadzie równości,
  • jest szybka, efektywna i dyskretna, co oznacza, że strony mogą rozwiązać konflikt w krótkim czasie,
  • strony mają pełną kontrolę nad decyzjami i ustaleniami podejmowanymi podczas procesu, co prowadzi do większej akceptacji i zadowolenia z uzyskanego porozumienia i bez konieczności prowadzenia długotrwałego procesu sądowego,
  • oszczędność czasu i pieniędzy, które często wiążą się z procesem sądowym,
  • możliwość zachowania relacji między stronami, co jest szczególnie istotne w przypadku konfliktów między bliskimi osobami lub partnerami biznesowymi,
  • możliwość wypracowania kreatywnych i spersonalizowanych rozwiązań, które uwzględniają indywidualne potrzeby i interesy stron,
  • bardziej przyjazne i kooperacyjne podejście do rozwiązania konfliktu, zamiast rywalizacyjnego podejścia podczas procesu sądowego,
  • większa szansa na długotrwałe porozumienie, ponieważ strony mają większe zaangażowanie w proces mediacji,
  • ochrona prywatności i poufność, ponieważ mediacja odbywa się za zamkniętymi drzwiami, a informacje nie są publicznie dostępne tak samo jak w przypadku procesu sądowego,
  • możliwość zakończenia konfliktu w sposób sprawiedliwy i satysfakcjonujący dla wszystkich stron.

Mediacja może być stosowana w różnych obszarach życia, takich jak:

  • sprawy rodzinne – mediacja może pomóc w rozwiązaniu konfliktów między małżonkami, partnerami, rodzicami a dziećmi oraz innymi członkami rodziny. Dotyczą one często rozwodów, separacji, podziału majątku, alimentów, opieki nad dziećmi, planowania spadku i innych kwestii rodzinnych.
  • konflikty sąsiedzkie – gdy dochodzi do konfliktów między sąsiadami, takich jak hałas, psucie własności, granice działek, drzewa czy płoty. Mediacja może pomóc w znalezieniu sprawiedliwego rozwiązania, które zadowoli obie strony.
  • spory w miejscu pracy (mobbing, niesprawiedliwe zwolnienia) – konflikty pomiędzy pracownikami, zespołami lub w stosunkach pracodawcy-pracownik mogą prowadzić do nieefektywności, pogorszenia atmosfery w pracy. Mediacja może pomóc w znalezieniu kompromisu i odbudowaniu relacji.
  • konflikty w szkołach – mediacja jest również stosowana w rozwiązywaniu konfliktów między uczniami, nauczycielami, rodzicami a szkołą. Działa na rzecz poprawy atmosfery w szkole i promowania zdrowych relacji między uczestnikami.
  • konflikty handlowe – mediacja jest również stosowana do rozwiązywania sporów handlowych, takich jak spory dotyczące negocjacji umów, dostaw lub reklamacji. Jest także wykorzystywana do negocjacji w przypadku kontraktacji usług czy ustalania warunków finansowych.
  • konflikty społeczne – mediacja może być stosowana do rozwiązania konfliktów społecznych, takich jak  protesty, konflikty w społecznościach lokalnych czy organizacjach pozarządowych.
  • konflikty sądowe – mediacja jest często wykorzystywana jako alternatywna metoda rozwiązywania sporów, która pozwala uniknąć kosztownego i czasochłonnego procesu sądowego.
  • oraz wiele innych sytuacji, gdzie istnieje potrzeba rozwiązania konfliktu.

Proces mediacji składa się z kilku etapów. Na początku, mediator zapoznaje się z sytuacją i zbiera informacje od obu stron, aby zrozumieć konflikt i potrzeby każdej ze stron. Następnie, mediator pomaga ustalić reguły komunikacji, w której strony mają możliwość swobodnego wypowiedzenia swoich opinii i wyrażenia emocji. Po tym etapie, mediator prowadzi rozmowy, wspierając strony w szukaniu rozwiązań i negocjacjach. Ostatecznym etapem jest osiągnięcie porozumienia i sporządzenie pisemnego dokumentu, który zawiera uzgodnione warunki i zobowiązania.

Mediatorem może być każda osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, korzystająca w pełni z praw publicznych. Mediatorem nie może być jednak sędzia, za wyjątkiem sędziego w stanie spoczynku. W sprawach o rozwód i separację oraz rodzinnych i opiekuńczych, o ile strony nie ustaliły mediatora, sąd kieruje strony do stałego mediatora posiadającego wiedzę teoretyczną, w szczególności posiadającego wykształcenie z zakresu psychologii, pedagogiki, socjologii lub prawa oraz umiejętności praktyczne w zakresie prowadzenia mediacji w sprawach rodzinnych. Strony dokonując wyboru mediatora powinny kierować się przede wszystkim zaufaniem, jakie mają wobec mediatora.  Wiedza, doświadczenie, dotychczasowa praktyka mediacyjna i zdolność szybkiego nawiązywania relacji interpersonalnych decyduje o satysfakcjonującym przebiegu mediacji, która choć nie zawsze doprowadzi do zawarcia ugody, to stworzy stronom szanse na ułożenie prawidłowych relacji w przyszłości.

Zachęcam do podjęcia próby pozasądowego rozwiązania sporu w drodze mediacji. Taka procedura pozwala zaoszczędzić czas i pieniądze, a przede wszystkim umożliwia zawarcie porozumienia, które będzie satysfakcjonujące dla obu stron konfliktu.
Pamiętaj, że gdy nie uda Ci się zawrzeć ugody, nic nie tracisz (poza czasem poświęconym na mediację). Gdy nie dojdziesz do porozumienia z drugą stroną, zawsze pozostanie Ci skierowanie sprawy na drogę sądową. Wspólnie znajdziemy najlepsze wyjście z trudnej sytuacji i pomożemy Ci odzyskać spokój i harmonię w Twoim życiu.

Po co czekać? Skorzystaj z mediacji już teraz i zobacz jak wiele może ona zmienić!